Wizerunek – kluczowe aspekty prawne

wizerunek

W ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych nie ma definicji wizerunku. Jednak ustawa posługuje się tym pojęciem i w większości przypadków wymaga uzyskania zgody na rozpowszechnianie wizerunku. Dlatego też warto ustalić co kryje się pod tym pojęciem. 

Czym jest wizerunek?

Ani w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych ani w kodeksie cywilnym nie ma definicji wizerunku.

Z pomocą przychodzi nam potoczne znaczenie tego słowa.

Słownik języka polskiego PWN wskazuje, że wizerunek to „czyjaś podobizna na rysunku obrazie, zdjęciu itp.”  

Sądy w swoich orzeczeniach przyjmują podobne rozumienie tego pojęcia.

Dla przykładu Sąd Apelacyjny w Katowicach przyjął, że „przez pojęcie wizerunku należy rozumieć każdą podobiznę bez względu na technikę wykonania, a więc fotografię, rysunek, wycinankę sylwetki, film, przekaz telewizyjny bądź przekaz wideo” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach I ACa 158/15 z dnia 28 maja 2015 r.).

Wizerunek więc to najprościej rzecz ujmując – podobizna człowieka. Nie jest istotne, w jaki sposób została utrwalona. Istotne jest natomiast, żeby osobę na zdjęciu czy rysunku można było rozpoznać.

Wizerunek może przysługiwać tylko i wyłącznie ludziom. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością czy spółka akcyjna nie mają wizerunku i nie mogą żądać ochrony z tego tytułu.

Dobra osobiste

Wizerunek jest również dobrem osobistym. Wynika to wprost z art. 23 kodeksu cywilnego.

Artykuł ten brzmi następująco:

Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.

Wizerunek jako jedno z dóbr osobistych podlega nie tylko ochronie wynikającej z prawa autorskiego, ale również wynikającej z prawa cywilnego.

W szczególności osoba, której dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania takiego działania. Jeżeli więc ktoś chce rozpowszechnić zdjęcie z naszym wizerunkiem, mimo naszego sprzeciwu, możemy dochodzić, żeby zdjęcie nie zostało opublikowane.

Jeżeli wizerunek został już naruszony (nasze zdjęcie już zostało opublikowane), to wówczas można dochodzić od osoby naruszającej usunięcia skutków tego działania. Najczęściej będzie to obowiązek złożenia przeprosin czy  usunięcie zdjęcia. Można również dochodzić zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny.

Wizerunek nawet w nie-utworze

Mimo że kwestie związane z prawem do wykorzystania wizerunku zostały uregulowane w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych, to zależność między prawem autorskim, a utrwaleniem wizerunku nie jest aż tak silna, jak mogłoby się wydawać.

Nie każde zdjęcie można zakwalifikować jako utwór w rozumieniu prawa autorskiego. Zdjęcie może nie mieć charakteru twórczego, ale jeżeli mamy na nim utrwalony czyjąś podobiznę, to i tak będzie potrzebne uzyskanie zezwolenia na rozpowszechnienie wizerunku.

Potwierdza to wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2016 r. (sygn. akt I ACa 1826/15). Sąd uznał, że uregulowania dotyczące wykorzystania wizerunku nie są jasne, ale należy przyjąć wykładnię językową przepisów. W ustawie o prawie autorskim nie ma zawężenia, że wizerunek może być utrwalony tylko i wyłącznie w utworze.

Jeżeli potrzebujesz pomocy prawnej dotyczącej wykorzystania wizerunku, to zapraszam do KONTAKTU. 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Potrzebujesz indywidualnej pomocy prawnej?

Skontaktuj się ze mną: 609-774-245 joanna@legun.pl

    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez Joannę Legun w celu obsługi przesłanego zapytania. Szczegóły w Polityce prywatności.

    Przeczytaj także

    Co copywriter powinien wiedzieć o prawie?
    ABC prawa

    9 kwestii prawnych dla copywritera

    Inspiracja do napisania tego artykułu pojawiła się w trakcie współpracy z Tekstowni.pl. Byłam gościem organizowanego przez Ewę Szczepaniak kursu online dla początkujących copywriterów. Dla tych, który nie wzięli udziału w kursie przygotowałam listę 9 kwestii prawnych, na które powinien zwrócić uwagę początkujący copywriter. 1. Umowa o dzieło czy umowa o świadczenie usług? To podstawowy dylemat […]

    Czytaj więcej
    należyta staranność przedsiębiorcy
    ABC prawa
    Orzecznictwo

    Należyta staranność przedsiębiorcy

    Prowadzenie działalności gospodarczej łączy się ze znaczną odpowiedzialnością. I nie chodzi wyłącznie o obciążenia podatkowe, ale też o odpowiedzialność za podejmowane działania. Czym więc jest należyta staranność przedsiębiorcy? Należyta staranność przedsiębiorcy Przedsiębiorcę czy osobę zajmującą się zawodowo danym typem działalności obowiązuje inny miernik staranności. Poprzeczka zawieszona jest wyżej. Za swoje działania odpowiada jak profesjonalista. Wynika […]

    Czytaj więcej
    odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych
    40 euro
    ABC prawa
    Windykacja

    Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych

    Opóźnienia w płatnościach są niestety standardem. Każdy przedsiębiorca, prowadząc swój biznes, musi liczyć się z tym, że jego kontrahent nie zapłaci mu na czas. Poza rekompensatą za koszty odzyskania należności przedsiębiorca ma jeszcze jeden sposób, żeby zmobilizować swoich kontrahentów – odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych. Przedsiębiorca, który nie żąda odsetek ustawowych za opóźnienie […]

    Czytaj więcej