Od kiedy liczyć odsetki za opóźnienie?

Od kiedy liczyć odsetki za opóźnienie?

O odsetkach za opóźnienie pisałam już kilkukrotnie. Rodzajów odsetek jest sporo. Przedsiębiorców powinny najbardziej interesować odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych. Jednak od kiedy liczyć odsetki za opóźnienie? Od jakiej daty można dochodzić takich odsetek? 

Odsetki za opóźnienie – warto pamiętać

Odsetki za opóźnienie mają mobilizować kontrahentów do terminowego regulowania należności. Gdy ktoś nie uiści swojej należności w terminie, to powinien poza roszczeniem głównym zapłacić również odsetki za opóźnienie. Często jednak mimo zatoru płatniczego przedsiębiorcy nie dochodzą od drugiej strony odsetek za opóźnienie czy odsetek za opóźnienie w transakcjach handlowych.

Jest to spory błąd!

Po pierwsze, przedsiębiorca rezygnuje z należności, która zgodnie z prawem mu przysługuje.

Po drugie, rezygnacja z dochodzenia odsetek może być istotnym argumentem przy zawieraniu ewentualnej ugody. Wobec tego dla wzmocnienia pozycji negocjacyjnej lepiej na samym początku nie oddawać pola w kwestii odsetek.

W jaki jednak sposób prawidłowo wskazać, od kiedy liczyć odsetki za opóźnienie? Nie jest to wcale takie oczywiste.

Od kiedy liczyć odsetki za opóźnienie?

Odsetek za opóźnienie można dochodzić, jak sama nazwa wskazuje, od momentu, gdy druga strona opóźnia się z zapłatą. Niby zasada jest prosta, ale w praktyce może budzić pewne wątpliwości.

Przykład 1 

Zacznijmy od najprostszej kwestii, mianowicie faktura została wystawiona w dniu 22 stycznia 2018 r. (poniedziałek), termin płatności został wskazany jako 13 dni od dnia wystawienia faktury. W związku z tym przedsiębiorca ma czas na uregulowanie należności do dnia 5 lutego 2018 r. (poniedziałek). Co prawda termin płatności przypada na dzień wolny od pracy (niedzielę), ale zgodnie z kodeksem cywilnym termin ten ulega przesunięciu do następnego dnia roboczego, a więc płatność może być wykonana w poniedziałek bez konieczności zapłaty odsetek. Jeżeli płatność w poniedziałek nie zostanie uregulowana, to przedsiębiorca może dochodzić odsetek od dnia 6 lutego 2018 r. do dnia zapłaty.

Przykład 2 

Teraz lekko zmodyfikujmy pierwszy przykład. Faktura została również wystawiona w dniu 22 stycznia 2018 r., ale wskazano w niej, że należność należy uregulować w dniu 4 lutego 2018 r. (tj. w niedzielę). Termin płatności został wprost wskazany na fakturze. Mimo iż termin przypada na niedzielę – czyli dzień wolny od pracy – należności nie można uregulować w poniedziałek. Odsetek można więc dochodzić od dnia 5 lutego do dnia zapłaty. 

Z czego wynika różnica między przykładem 1 a 2?

Otóż w przykładzie 1 możemy zastosować przepisy kodeksu cywilnego, a w 2 nie.

Chodzi dokładnie o art. 114 kodeksu cywilnego:

Jeżeli termin jest oznaczony w miesiącach lub latach, a ciągłość terminu nie jest wymagana, miesiąc liczy się za dni trzydzieści, a rok za dni trzysta sześćdziesiąt pięć.

Termin w rozumieniu tego przepisu jest to okres czasu liczony w dniach lub miesiącach. W sytuacji, gdy termin zapłaty został oznaczony jako konkretna data (nawet jeżeli jest to niedziela), to do tego dnia należy uregulować należność. Dlatego przy ustaleniu, od kiedy liczyć odsetki za opóźnienie, nie należy tylko sprawdzać terminu zapłaty, ale również to, w jaki sposób termin do zapłaty został wskazany.

Data przelewu a data zaksięgowania wpłaty

To kolejna kwestia, na którą uwagę powinni zwrócić przedsiębiorcy.

Wyobraźmy sobie taką sytuację. Termin płatności kwoty 300 000 zł minął w piątek. Tego dnia w godzinach popołudniowych zostało wykonane zlecenie przelewu. Pieniądze dotarły na konto kontrahenta dopiero w poniedziałek. Przedsiębiorca był przekonany, że w terminie uregulował należność. Jakież było jednak jego zdziwienie, gdy po kilku dniach otrzymał informację, że ma jeszcze do zapłacenia kwotę około 170 zł. Dlaczego? Otóż mimo że zlecenie przelewu zostało wykonane w piątek, to pieniądze dotarły na konto drugiej strony dopiero w poniedziałek, czyli po terminie. Stąd konieczność zapłaty odsetek za opóźnienie. Przy niewielkich sumach odsetki za 2 dni opóźnienia nie wynoszą dużo, ale gdy kwota świadczenia jest znaczna, to również odsetki za opóźnienie są kwestią, którą warto się zainteresować.

Powyższą kwestię regulują również przepisy kodeksu cywilnego.

Artykuł 454 kodeksu cywilnego brzmi następująco:

§ 1. Jeżeli miejsce spełnienia świadczenia nie jest oznaczone ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione w miejscu, gdzie w chwili powstania zobowiązania dłużnik miał zamieszkanie lub siedzibę. Jednakże świadczenie pieniężne powinno być spełnione w miejscu zamieszkania lub w siedzibie wierzyciela w chwili spełnienia świadczenia; jeżeli wierzyciel zmienił miejsce zamieszkania lub siedzibę po powstaniu zobowiązania, ponosi spowodowaną przez tę zmianę nadwyżkę kosztów przesłania.

§ 2. Jeżeli zobowiązanie ma związek z przedsiębiorstwem dłużnika lub wierzyciela, o miejscu spełnienia świadczenia rozstrzyga siedziba przedsiębiorstwa.

Zaznaczyłam fragment przepisu mający znaczenie dla rozstrzygnięcia naszego przykładu ze zleceniem przelewu wykonanym w piątek, który dotarł do adresata w poniedziałek.

Otóż „długi pieniężne” są długami oddawczymi i w przypadku rozliczenia bezgotówkowego spełnienie świadczenia następuje dopiero w momencie uznania rachunku bankowego wierzyciela. Tak też orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 stycznia 2016 r. (sygn. akt I CSK 1094/14).

Na podstawie umowy można modyfikować tę zasadę. Strony czasami uznają, że moment pełnienia świadczenia to moment obciążenia konta czy złożenia polecenia przelewu. Najczęściej nie negocjuję takich zapisów w umowach, w których niska jest wartość świadczenia pieniężnego. Taki zapis ma znaczenie przy znacznych kwotach, wtedy jeden dzień opóźnienia w płatnościach może słono kosztować.

Inne artykuły, które mogą Cię zainteresować:

  1. Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych 
    Już wiesz, od kiedy liczyć odsetki za opóźnienie. Sprawdź, czy możesz dochodzić od swoich kontrahentów wyższych odsetek w przypadku ich opóźnienia w płatności.
  2. Wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych w 2018 r
    Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych nie są stałe. W tym artykule wskazuję, ile wynoszą one w 2018 r.
  3. Dochodzenie należności za niezapłaconą fakturę
    W tym artykule znajdziesz porady, jak dochodzić należności od swoich kontrahentów.
  4. Kiedy dochodzić 40 euro za niezapłaconą fakturę?
    Czy wiesz, że jest coś takiego jak rekompensata za koszty odzyskania należności? Wynosi ona równowartość kwoty 40 euro. Sprawdź, kiedy możesz jej dochodzić.

  1. Pytanie:

    Fv terminowa na dzień 30.01 kontrahent nie otrzymuje przelewu na 13.000. Wysyła pismo o uregulowaniu długu na dzień maksymalny 08.02 ale dostaje tylko część 5.000 teraz wyśle pismo ostatecznego uregulowania z odsetkami. Od której kwoty należy liczyć odsetki ? od 13 tys czy od aktualnego długu 8 tys?

    1. Dzień dobry,

      odsetki liczymy od dnia 31.01 do dnia zapłaty. W przypadku częściowej zapłaty liczymy odsetki dla kwoty 5.000 zł od dnia 31.01 do dnia zapłaty, a dla 8.000 od dnia 31.01 do dnia faktycznej zapłaty. Data 8.02 nie będzie miała tu znaczenia.

      Czy pomogłam?

  2. Dobry wieczór,

    poproszę o doprecyzowanie. Czy nie jest tak, iż odsetki w tym wypadku powinniśmy policzyć od dn. 31.01. od kwoty 13.000zł do dnia częściowej spłaty, np. 10.02. Z kolei odsetki od różnicy – czyli 8.000zł – policzyć od dnia częściowej spłaty, czyli 10.02 do dnia ostatecznej spłaty? Czy mogę prosić o podstawę prawną Pani odpowiedzi? Z góry bardzo dziękuję!

    1. Odsetki są za opóźnienie.

      Trzeba zastanowić się, przez ile dni, co do jakiej części kwoty płacący jest w opóźnieniu.

      Mamy kwotę 13.000 złotych z terminem płatności na 31.01.
      Płacimy kwotę 8.000 złotych w dniu 10 lutego. Od tej kwoty należą się odsetki od dnia 1 lutego do dnia zapłaty, czyli 10 lutego.Opóźniamy się z zapłatą tej kwoty od 1 lutego do 10 lutego.
      Pozostała kwota 5.000 zł jest zapłacona 20 lutego. Odsetki dla tej kwoty liczymy od 1 lutego do dnia 20 lutego, bo co do tej kwoty opóźniamy się z płatnością od 1 lutego do 20 lutego.
      To, że 10 lutego zapłaciliśmy 8.000 zł nie wpływa na opóźnienie w płatności 5.000 zł.
      Dla każdej z tych kwot liczymy odrębnie opóźnienie.

      Jeżeli chodzi o podstawę prawną, to zależy ona od rodzaju odsetek. Może to być np. ar. 481 kc. Mówi on o opóźnieniu. Więc musimy zastanowić co do jakiej kwoty było jakie opóźnienie.

  3. FV płatna na dzień 14.01 2020, wpływ na konto usługodawcy 15.01.2020 w godz. wczesno rannych (ten sam bank). Czy usługodawca może naliczyć odsetki za 1 dzień spóźnienia? (PGNiG)

    Henryk

    1. Moim zdaniem odsetki zostały prawidłowo naliczone. Należność nie została zapłacona w terminie.

  4. Witam, mam pytanie jak obliczyć odsetki za opóźnienie.Nota księgowa z tytułu kary umownej wystawiona na kwotę 2652,00 z terminem płatności na 16.03.2018.Płatność dokonywana jest w ratach
    – pierwsza 663,00 uregulowana 01.07.2019
    – druga 663,00 uregulowana 01.08.2019
    – trzecia 663,00 uregulowana 01.07.2019
    – czwarta 663,00 uregulowana 15.04.2020

    Czy od każdej wpłaconej kwoty liczę odsetki od terminu płatności, czyli 16.03.2018 roku.
    Proszę o pomoc.Dziękuję

    1. Dzień dobry,
      najprościej będzie to obliczyć dla każdej kwoty. Czyli wylicza Pani jakie są odsetki za opóźnienie płatności kwoty X od pierwszego dnia, za który powinna Pani liczyć odsetki do dnia płatności i tak dla każdej wpłaty.

  5. Dzień dobry,
    wracam do tematu odsetek ustawowych.
    Kontrahent opłaca fakturę za czynsz, co miesiąc. Licząc odsetki na koniec września z każdy miesiąc. W płatnościach widać, że faktura wystawiona za miesiąc maj nie jest opłacona do tej pory, natomiast pozostałe faktury czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień zostały opłacone. Czy odsetki liczę od faktury majowej do dnia dzisiejszego, czy też każdą wpłaconą kwotę traktuje jako wpłatę nie za konkrety miesiąc. Czyli opłata za fakturę czerwcową powinna być wzięta jako opłata za fakturę z maja, opłata za lipiec jako opłata za czerwiec

    1. Pani Paulino,

      ten problem, który Pani opisuje, to nie jest kwestia odsetek i wymagalności roszczenia, a kwestia w jaki sposób zaliczyć wpłaty dłużnika. Kwestię tę reguluje art. 451 kodeksu cywilnego. Dodatkowo możliwe, że treść umowy modyfikuje kodeksowe zasady zaliczania należności. Jeżeli chce Pani, żebym wskazała w jaki sposób zaliczyć należności, to proszę o kontakt pod adresem joanna@legun.pl.

  6. Dzień dobry, mam pytanie od jakiego czasu liczyć odsetki ustawowe za opóźnienie, jeśli faktura miała zostać zapłacona 30 października (tj. piątek) czy wymagalność świadczenia przesuwa się na poniedziałek, czy odsetki liczymy już od dnia następnego, czyli soboty? Z góry dziękuje za odpowiedź.

    1. Pani Justyno,

      jeżeli fakutra miała być opłacona do piątku, 30 października, to odsetki liczymy od soboty.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Potrzebujesz indywidualnej pomocy prawnej?

Skontaktuj się ze mną: 609-774-245 joanna@legun.pl

    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez Joannę Legun w celu obsługi przesłanego zapytania. Szczegóły w Polityce prywatności.

    Przeczytaj także

    klauzula abuzywna
    ABC prawa
    Orzecznictwo
    Umowy

    5 najpopularniejszych klauzul abuzywnych

    Z większością klauzul abuzywnych przedsiębiorcy radzą sobie bardzo dobrze. Wiedzą, że takich zapisów nie można umieszczać w umowach z konsumentami. Jednak Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nadal orzeka o niezgodności postanowień umownych z przepisami prawa. Poniżej przedstawiam 5 najpopularniejszych klauzul abuzywnych. Sprawdź czy jakaś klauzula abuzywna nie znajduje się w Twoim wzorcu umowy.  Przeczytaj więcej o […]

    Czytaj więcej
    artykuł 172 prawa telekomunikacyjnego
    ABC prawa

    Artykuł 172 prawa telekomunikacyjnego

    O tym przepisie powinien wiedzieć każdy przedsiębiorca. Jednym z najlepszych kanałów sprzedażowych jest bowiem rozmowa telefoniczna z potencjalnym klientem. W jaki sposób prowadzić marketing własnych produktów w zgodzie z prawem? Pozyskanie numerów telefonów potencjalnych klientów wydaje się łatwe. Czy jednak wykorzystanie takich kontaktów nie będzie prowadzić do naruszenia art. 172 prawa telekomunikacyjnego? Artykuł 172 prawa […]

    Czytaj więcej
    odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych
    40 euro
    ABC prawa
    Windykacja

    Odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych

    Opóźnienia w płatnościach są niestety standardem. Każdy przedsiębiorca, prowadząc swój biznes, musi liczyć się z tym, że jego kontrahent nie zapłaci mu na czas. Poza rekompensatą za koszty odzyskania należności przedsiębiorca ma jeszcze jeden sposób, żeby zmobilizować swoich kontrahentów – odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych. Przedsiębiorca, który nie żąda odsetek ustawowych za opóźnienie […]

    Czytaj więcej