Nie każde zdjęcie to utwór w świetle prawa autorskiego

zdjęcie to utwór

Na forach internetowych pełno jest pytań fotografów, co zrobić jeżeli ktoś bezprawnie użył czyjegoś zdjęcia. Najczęściej pada pytanie, w jaki sposób dochodzić pieniędzy za naruszenie praw autorskich. Jednak trzeba zacząć od odpowiedzi na inne pytanie: czy wykorzystane zdjęcie to utwór i korzysta z ochrony wynikającej z prawa autorskiego? 

Prawo autorskie dotyczy tylko utworów

Nie każde zdjęcie będzie korzystało z ochrony wynikającej z ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. To mit, że każde zdjęcie to utwór. A to za sprawą definicji utworu.

Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze – czyli utwór.

W związku z tym zdjęcie, które nie posiada cech indywidualnych, narzuconych przez autora, nie będzie utworem.

Autor powinien odbić na zdjęciu swoje „twórcze piętno” – czyli sprowadzając to do języka fotografii – wybrać:

  • kadr,
  • oświetlenie,
  • moment fotografowania,
  • przesłonę,
  • czas naświetlania itp. itd.

Jeżeli więc zdjęcie nie ma indywidualnego charakteru, to nie można uznać go za utwór. W konsekwencji rozpowszechnienie go w internecie nie będzie naruszało cudzych praw autorskich.

Każde zdjęcie to indywidualny przypadek 

Każde zdjęcie należy ocenić indywidualnie. Trudno więc jednoznacznie wskazać, które zdjęcie będzie utworem, a które nie.

Jednak są pewne kategorie zdjęć, w których fotografie pozbawione indywidualnego wyrazu będą pojawiać się częściej niż w innych.

Utworami w rozumienia prawa autorskiego mogą nie być:

  • proste zdjęcia produktów,
  • zdjęcia wykonywane według określonych procedur, wytycznych – np. zdjęcia do dokumentów zawierające czyjś wizerunek.

Podobnie za utwór może nie być uznana fotografia – reprodukcja znanego obrazu. Celem fotografa jest jak najlepiej oddać fotografowany obraz. O indywidualnych cechach twórczych takiej fotografii trudno jest mówić.

Zdjęcie to utwór nawet gdy jest bezwartościowe

Intuicyjnie mogłoby się wydawać, że zdjęcie pozbawione wartości nie będzie korzystało z ochrony praw autorskich. Jest to kolejny mit. Nawet „brzydkie” zdjęcie, jeżeli będzie miało indywidualny sznyt autora, będzie utworem w rozumieniu prawa autorskiego. Będzie wówczas podlegać ochronie określonej w tej ustawie.

Prawo autorskie broni każdego przejawu działalności twórczej o indywidualnym charakterze – niezależnie czy ma on jakąś wartość czy nie.

 

Inne artykuły, które mogą Cię zainteresować:

  1. Zgoda na rozpowszechnianie wizerunku, czyli co fotograf wiedzieć powinien 
    Rozpowszechnianie wizerunku co do zasady wymaga zgody. W artykule wskazuję, kiedy nie ma konieczności pozyskiwania zgody na rozpowszechnienie wizerunku.
  2. Wizerunek kluczowe aspekty prawne 
    Garść najważniejszych informacji o tym czym jest wizerunek.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *