Odstąpienie a wypowiedzenie umowy

odstąpienie a wypowiedzenie umowy

W prawie cywilnym pojawia się dużo pojęć, które dla laika znaczą to samo. Jednak w świecie prawnym różnica między jednym a drugim określeniem jest ogromna. Moim zdaniem każdy przedsiębiorca powinien orientować się w podstawowych różnicach między tymi pojęciami. Na sam początek proponuję odstąpienie a wypowiedzenie umowy – jakie są różnice między tymi dwoma pojęciami? 

Często pojęcia odstąpienia od umowy i wypowiedzenia umowy są używane w umowach zamiennie, mimo że pociągają one odrębne konsekwencje. Dlatego warto wiedzieć, jaka jest różnica między odstąpieniem a wypowiedzeniem umowy – chociażby po to, żeby uniknąć konsekwencji, które mogą wyniknąć z niezrozumienia tych terminów.

wypowiedzenie a odstąpienie

Odstąpienie od umowy

Odstąpienie od umowy, z którym najczęściej się spotykamy w życiu codziennym, wynika z ustawy o prawach konsumenta. Jeżeli konsument zawiera umowę na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, to ma prawo do odstąpienia od umowy w terminie 14 dni od dnia zawarcia  umowa albo otrzymania towaru.

Powiedzmy, że konsument kupuje za pośrednictwem internetu buty do biegania. Po otrzymaniu butów, okazuje się, że nie są to buty, o jakich myślał i nasz konsument decyduje się je zwrócić. Wysyła do sprzedawcy maila, odsyła buty i otrzymuje pieniądze na swój numer konta.

To co opisałam powyżej to klasyczne odstąpienie od umowy, czyli doprowadzenie do sytuacji jakby umowa w ogóle nie została zawarta. W wyniku rezygnacji klienta z butów do biegania, kupujący oddał buty, a sprzedawca zwrócił klientowi określoną kwotę pieniędzy. Odstąpienie od umowy powoduje przywrócenie sytuacji, jaka była na samym początku, jeszcze przed zwarciem umowy.

Ustawodawca przewidział kilka możliwości takiego odstąpienia od umowy. Poza wskazanym powyżej prawem wynikającym z ustawy o prawach konsumenta, istnieje możliwość odstąpienia od umowy deweloperskiej czy od umowy o kredyt konsumencki. W jakich sytuacjach można skorzystać z tego prawa, to materiał na odrębny wpis. Dodatkowo strony w umowie mogą przewidzieć prawo do odstępienia od umowy.

Wypowiedzenie umowy

Natomiast wypowiedzenie nie niweluje zawartej umowy. Jeżeli wypowiadamy umowę, to umowa ta przez jakiś czas obowiązywała i strony były zobowiązane do wykonania swoich zobowiązań. Natomiast jedna ze stron nie jest zainteresowana dalszym związaniem umową i postanawia wypowiedzieć umowę.

Dla przykładu – umowa najmu. Mamy zawartą umowę najmu mieszkania na czas nieokreślony. Umowa obowiązuje już od roku, ale w tym momencie chcemy ją wypowiedzieć. W umowie jest zapis, że umowę można wypowiedzieć z miesięcznym okresem wypowiedzenia ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego, a wypowiedzenie należy sporządzić w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Wręczamy wynajmującemu pisemne wypowiedzenie umowy w dniu  31 stycznia, więc umowa przestaje obowiązywać z końcem lutego.

Wypowiedzenie umowy najmu nie powoduje skutku jakby umowa nigdy nie obowiązywała. Umowa była wiążąca dla stron rok. Przez ten rok najemca był zobowiązany do płacenia czynszu, a wynajmujący do udostępnienia mieszkania. Jeżeli np. najemca zalega z czynszem za jeden miesiąc, mimo wypowiedzenia umowy, musi uregulować swoje zaległości. Ponadto musi zapłacić  czynsz za okres wypowiedzenia. Wypowiedzenie umowy skutkuje zakończeniem jej obowiązywania, nie niweluje ona tego, że umowa obowiązywała przez jakiś czas.

ODSTĄPIENIEWYPOWIEDZENIE
przykładzwrot butów zakupionych przez internet rozwiązanie umowy najmu, która trwała już rok
skutektak jakby umowa nigdy nie została zawarta
tzw. skutek ex tunc
umowa trwała przez jakiś czas, ale już dalej nie obowiązuje
tzw. skutek ex nunc

Odstąpienie a wypowiedzenie umowy – opłakane skutki pomyłki

Skutki pomylenia odstąpienia a wypowiedzenia umowy mogą być opłakane. I tutaj posłużę się anegdotą o zbyt sprytnym przedsiębiorcy, który jednocześnie chciał dochodzić kary umownej za nienależyte wykonanie umowy w wysokości 200.000 zł, a skoro i tak złożył już pozew to dodał 10.000 zł kary umownej za odstąpienie od umowy. Przedsiębiorca w toku procesu gorliwie wykazywał, że jego kontrahent odstąpił od umowy i jednocześnie w sposób nienależyty ją wykonał. Już się chyba domyślacie, jak to się mogło skończyć. Sąd uznał, że doszło do skutecznego odstąpienia drugiej strony od umowy. Skoro nie było umowy, to nie można przecież mówić o nienależytym jej wykonaniu. A więc przedsiębiorca, który chciał mieć 210.000 zł musiał „zadowolić” się kwotą 10.000 zł. A wszystko przez to, pomylił odstąpienie z wypowiedzeniem umowy.

2 thoughts on “Odstąpienie a wypowiedzenie umowy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *